شناخت طرح و نقوش قالی نایین
دسامبر 6, 2016
شناخت طرح ونقوش قالی خراسان
دسامبر 6, 2016

شناخت طرح و نقوش قالی کرمان

طبقھ بندی اعصار قالیبافی در کرمان ١-عصر ترمھ(ھمزمان با زوال شال بافی) دوران انتقال ترمھ دوزی بھ قالی باقی از حدود سال ھای ١٣١۵ تا١٣٢٠ ھـ ق را در بر می گیرد . کاربرد نگاره بتھ جقھ و نیز نقوش سرو بھ اشکال و شیوه ھای متنوع از جملھ ویژگی ھای این عصر است.این عصر تاثیر بسیاری زیادی بر روی فرش سایر نواحی ایران گذاشت چرا کھ طرح بتھ و انواع مختلف آن از طرف سایر مناطق بافت اقتباس می شود. نوع رنگ ھا ی موجود در ترمھ مثل بژ ، کرم ، قھوه ای ، سبز ھا ، قرمز وارد فرش این عصر گردید. ٢ -عصر بھارستان در روند تکاملی عصر ترمھ و ادامھ منطقی آن در حدود سال ھای ١٣٢٨ تا١٣٣٩ ھـ عصر بھارستان را پدید می آورد. طرح ھای این دوره بر ارائھ باغ و بوستان و گل و گیاه استوار است. نقشھا ی درختی با تراکم بسیار زیاد خوشھ ھا و دستھ ھای گل، برگ و غنچھ استوار است . نقش ھا ی درختی ھمراه با محراب ، درختی مرغی ، درختی گل و بلبل ، درختی سبزی کار کھ نمایی از منظره باغ و بوستان را بھ نمایش در می اورد. تلفیق طرح بوتھ با انواع دستھ گل ھا برگ ھا بھ شکل خوشھ افشان از جملھ ویژگی ھای این دوره است. استفاده از سایھ رنگ نیز از ویژگی ھای این دوره بھ شمار می رود. از طراحان بزرگ این عصر خانواده شاھرخی ھا، محسن خان .حسن خان پسر محسن خان . زمان خان ھستند . طرح ھای تصویری بخصوص مشاھیر و دراویش (درویش نورعلی شاه و مشتاق علی شاه) در این عصر با طرحھای بھارستان تلفیق میگردد. ٣-عصر گوبلن با اغاز جنگ جھانی دوم در راستای براوردن سلیقھ بازارھای آمریکا و ارائھ فرش ھای بھ اصطلاح باب امریکا ، قالی ھای کف ساده مد نظر قرار گرفتند. عصرگوبلن بھ واسطھ سلطھ جویی طرح ھای فرانسوی بدین نام خوانده می شود. این عصر اضمحلال طرح ھای کرمانی را بھ ھمراه داشت و چیره دستی در رنگ امیزی نیز نتوانست ھویت از دست رفتھ قالی کرمان را بازگرداند. نقش ھای اوبوسنAubusson و ساونریSavonnere کھ ھمگی گوبلن خوانده میشوند از فرانسھ وارد میشدند.رواج دستھ گل ھای فرنگی و بتھ ھای غربی صرف نظر از نداشتن اصالت ، پیوستگی و تداوم منطقی نقش قالی کرمان را نداشت و برای اولین بار طرح حاشیھ کھ شرط ضروری و وجودی قالی ایرانی بود از میان برداشتھ شد. و کار بھ جایی رسید کھ سر ماژیف بلغاری اشراف زاده ای از شرکت آمریکای – لبنانی عطیھ بر جایگاه طراحان نامداری چون محسن خان و حسن خان و زمان خان تکیھ زد. سر ماژیف کھ ابداع نقش معروف قاب قرانی الھام گرفتھ از جلد قران را بھ او نسبت می دھند کار طراحی بسیاری از قالی ھای کرمان را بھ عھده گرفت. طراحان بزرگ قالی کرمان محسن خان شاھرخی پیشکسوت نقاشان قالی کرمان در سال ١٢۵٢ ھـ ق متولد شد و بعد از قریب بھ ٧٨ سال یعنی در سال ١٣٣٠ رو در نقاب خاک کشید . او تا سال ١٣١۵ ھـ ق بھ کار نقاشی مینیاتور و قلمدان سازی اشتغال داشت. حسن خان شاھرخی فرزند اوست از دیگر طراحان بزرگ قالی کرمان محمد علی شاھرخی (پسر حسن خان) ، زمان خان میر حسینی ، شیخ رمضان ،میر سیرجانی ، استاد کاظم ، احمد خان ، کربلایی اکبر فدایی، عزیز االله بھارستانی.

از بافندگان و تولید کنندگان (محمد بن جغفر کھ تا سال ١٣٠۴ ھمین نام را بر کتیبھ آثارش می یافت و پس از ان بھ نام ارجمند معروف گردید و ھمچنین استاد علی کرمانی و حسین کرمانی) عبدالحمید صنعت نگار:طراح فرش ھای عمواغلی در مشھد با تراکم بسیار زیاد و فشردگی عناصر و اجزا تزئینی و رنگ ھای تیره قرمز لاکی ،سرمھ ای ، قھوه ای و سبز زیتونی از طراحان بزرگ کرمانی بود. از جملھ طرح ھای معروف کرمان :قالی ھای گلدانی با شاخھ ھای شکستھ ، انواع بتھ ، انواع گلفرنگ، انواع درختی، محرابی ، سبزیکاری و انواع طرح ھای گلستان(بھارستان)خوشھ افشان و انواع طرحای تصویری مانند سلاطین و مشاھیر و انواع طرح ھای کف ساده ،لچک ترنج کف ساده ،قاب قرانی و ..

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *